काठमाडौं । आश्विन शुक्ल पक्षमा पर्ने पापाङ्कुशा एकादशीका अवसरमा आज हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले भगवान् विष्णुको पद्मनाभ स्वरूपको पूजा–आराधना गर्दैछन् । धार्मिक मान्यताअनुसार यस एकादशीमा व्रत बसी भगवान् विष्णुको उपासना गर्दा पुण्य प्राप्त हुने तथा पापबाट मुक्ति मिल्ने विश्वास गरिन्छ ।

हिन्दू धार्मिक परम्परामा पापाङ्कुशा एकादशीलाई विशेष महत्त्वका साथ लिने गरिन्छ । आश्विन महिनाको शुक्ल पक्षमा पर्ने यस एकादशीमा भक्तजनले उपवास बसी भगवान् विष्णुको पूजा गर्ने, भजनकीर्तन गर्ने तथा धार्मिक ग्रन्थहरूको पाठ र श्रवण गर्ने परम्परा छ ।

‘पापाङ्कुशा’ नामले नै पापरूपी बन्धनबाट मुक्ति दिलाउने धार्मिक भाव बोकेको मानिन्छ । शास्त्रीय मान्यताअनुसार यस दिन श्रद्धा र भक्तिपूर्वक व्रत तथा पूजाआराधना गर्नाले मानिसले वर्षभरि गरेका पापबाट मुक्ति पाई पुण्य आर्जन गर्न सक्छन् भन्ने विश्वास रहिआएको छ ।

यस दिन भगवान् विष्णुको पद्मनाभ स्वरूपको विशेष पूजा गरिन्छ । पद्मनाभ भगवान् विष्णुको एक प्रसिद्ध नाम हो । धार्मिक परम्परामा विष्णुलाई सृष्टिको संरक्षण गर्ने देवताका रूपमा श्रद्धा गरिन्छ । भक्तजनले भगवान् विष्णुको स्मरण गर्दै पूजा, दान तथा अन्य धार्मिक कर्म गर्ने चलन छ ।

एकादशीका दिन अन्न सेवन नगरी व्रत बस्ने परम्परा पनि प्रचलित छ । यद्यपि व्रत बस्ने विधि, पूजा प्रक्रिया र आहारसम्बन्धी अभ्यास परिवार, सम्प्रदाय तथा स्थानीय परम्पराअनुसार फरक हुन सक्छन् ।

पापाङ्कुशा एकादशीले आत्मसंयम, सदाचार, भक्तिभाव र सत्कर्मप्रति प्रेरित गर्ने धार्मिक विश्वास रहेको छ । हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले यस पर्वलाई आध्यात्मिक शुद्धि, आत्मचिन्तन र भगवान्प्रतिको श्रद्धा अभिव्यक्त गर्ने अवसरका रूपमा लिने गरेका छन् ।